A Sociology Engaged on Behalf of the Polish Society

  • Antoni Sułek
Schlagworte: Engagierte Soziologie, Polen, Sozialismus

Abstract

In der Phase des realen Sozialismus bedeutete ›engagierte Soziologe‹ eine Soziologie, die die offizielle Ideologie und die Ziele der politischen Autoritäten akzeptierte. Der Beitrag zeigt, wie sich Soziologie demgegenüber in einem demokratischen Polen für die Gesellschaft engagieren könnte. Unter Verwendung der Weberschen Distinktionen aus Wissenschaft als Beruf wird erläutert, dass Soziologie 1. die Leute in die Prinzipien wissenschaftlichen Denkens über Gesellschaft einführt, 2. Konzepte verbreitet, die den Leuten ein besseres Verständnis der sozialen Welt vermitteln, und 3. die weitreichenden Konsequenzen gegenwärtiger Ereignisse und Politiken aufdeckt und sie mit ultimativen sozialen Werten in Beziehung setzt. Diese soziale Hermeneutik ist nicht weniger wichtig als die Herstellung einer Basis für angewandte Sozialwissenschaft oder die Beratung von Führungskräften, Politikern und Aktivisten.

 

In the period of real socialism, ›engaged sociology‹ meant a sociology that accepted the ideology of the official system and the aims of the political authorities. The author indicates how sociology could engage on behalf of society in democratic Poland. Using Max Weber’s distinctions in Wissenschaft als Beruf, the author shows that sociology (1) teaches people the principles of scientific thinking about society, (2) disseminates concepts that give people a deeper understanding of the social world, and (3) reveals the far-reaching consequences of today’s events and policies and relates them to ultimate social values. This social hermeneutics is not less important than providing the bases for social engineering or advising leaders, politicians, and activists.

Literaturhinweise

Ajdukiewicz, K. 1957: On the freedom of science. Review of the Polish Academy of Sciences, vol. 11, no. 1–2, 1–19.
Best, J. 2001: Damned Lies and Statistics: Untangling Numbers from the Media, Politicians and Activists. Berkeley: University of California Press.
CBOS 2013: Doświadczenia aborcyjne Polek, research report; http://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2013/K_060_13.PDF.
CBOS 2014: 25 lat wolności – bilans zmian. Diagnozy i Opinie, no. 29. http://www.cbos.pl/PL/publikacje/diagnozy.php.
Cohen, M.R., Nagel, E. 1993 [1934]: An Introduction to Logic and Scientific Method. Indianapolis: Hackett.
Dabi, F. 2009: 1938–1944: L’aube des sondages d’opinion en France. http://www.ifop.com/?option=com_publication&type=publication&id=37.
Gazeta Wyborcza 2014: Czy Polacy są gotowi do poświęceń dla kraju?, March 8. https://www.google.pl/?gws_rd=ssl#q=czy+polacy+s%C4%85+gotowi+do+po%C5% 9Bwi%C4%99ce%C5%84.
Giza, A. et al. 2013: Gabinet luster: o kształtowaniu samowiedzy Polaków w dyskursie publicznym. Warszawa: Scholar.
Gliński, P. 2010: Postulat socjologii publicznej a tożsamość socjologii polskiej: kilka uwag »działacza« socjologicznego. In Z. Kurcz, I. Taranowicz (eds.), Okolice socjologicznej tożsamości. Księga poświęcona pamięci Wojciecha
Sitka. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 261–281.
Grabowska, M. 2004: Podział postkomunistyczny: społeczne podstawy polityki w Polsce po 1989 roku. Warszawa: Scholar.
Grabowska, M. 2013: Zajmuję stanowisko pro-life. http://www.krytykapolityczna.pl/artykuly/opinie/20130517/grabowska-zajmuje- stanowisko-pro-life.
Gruszczyńska, B. 2007: Przemoc wobec kobiet w Polsce: aspekty prawno-kryminolo-giczne. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.
Malanowski, J. 1984 [1981]: Polish workers. International Journal of Sociology, vol. 18, no. 3, 1-117.
Marody, M. 1987: Social stability and the concept of collective sense. In J. Koralewicz, I. Bialecki, M. Watson (eds.), Crisis and Transition: Polish Society in the 1980. Oxford: Berg, 130–158.
Marody, M. 2005: Nieprzewidywalny stan świadomości, an interview. Rzeczpospolita, August, 13–15.
Mills, C.W. 1959: The Sociological Imagination. New York: Oxford University Press.
Mokrzycki, E. 1973: Do nauki przychodzi się nie tylko z pytaniami. Polityka, no. 15.
Molęda-Zdziech, M. 2013: Czas celebrytów: mediatyzacja życia publicznego. Warszawa: Difin.
Nowak, S. 1980: Value systems of the Polish society. Polish Sociological Bulletin, no. 2, 5–20.
Nowak, S. 1981: Values and attitudes of the Polish people. Scientific American, vol. 245, no. 1, 45–53.
Nowak, S. 1988: Polish Society in the Second Half of the 1980s: An Attempt to Diagnose the State of the Public Consciousness. Princeton, NJ: International Research and Exchange Board.
Nowak, S., Pawełczyńska, A. 1962: Social opinion of students in the period of stabilization. Polish Perspectives, vol. 5, no. 2, 38–50.
Okólski, M. 2013: Nie ma bogactwa ponad ludzi - czyli dlaczego bardziej opłaca się śledzić trendy demograficzne niż notowania giełdowe, http://biuletynmigra-cyjny.uw.edu.pl/pliki/pdf/biuletynmigracyjny44_dodatek.pdf.
Ossowski, S. 1957: Marksizm i twórczość naukowa w społeczeństwie socjalistycznym. Warszawa: Książka i Wiedza.
Ossowski, S. 1973 [1962]: Die Besonderheiten der Sozialwissenschaften, Transl. by F. Griese. Frankfurt am Main: Suhrkamp.
Paulos, J.A. 1988: Innumeracy: Mathematical Illiteracy and its Consequences. New York: Hill and Wang.
Paxton, R.D. 1972: Vichy France: Old Guard and New Order, 1940–1944. New York: Knopf.
Podgórecki, A. 1976: Osobowość Polaka i struktura społeczna. Odra, no. 2, 3–12.
Podgórecki, A. 1978: Jacy jesteśmy? Społeczeństwo polskie w świetle badań i prognoz. Odra, no. 6, 9–16.
Staniszkis, J. 1981: Poland: the self-limiting revolution. Bulletin of Scottish Politics, 87–100.
Staniszkis, J. 1983: Poland’s Self-limiting Revolution, ed. by J. T. Gross. Princeton, NJ: Princeton University Press.
Sułek, A. 2009: On the unpredictability of revolutions: why did Polish sociology fail to forecast Solidarity? Polish Sociological Review, no. 4, 523–537.
Sułek, A. 2011: Sedymenty sondażowe: o badaniu, tworzeniu i »kreowaniu« opinii ublicznej. In A. Sułek, Obrazy z życia socjologii polskiej. Warszawa: Oficyna Naukowa, 327–361.
Szacki, J. 1995: Wolność i demokracja a tradycje socjologii polskiej. In A. Sułek, J. Styk (eds.), Ludzie i instytucje: stawanie się ładu społecznego. Lublin: Wydaw-nictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, vol. 2, 199–208.
Weber, M. 1946 [1918]: Science as a vocation. In H.H. Gerth, C.W. Mills (eds.) From Max Weber: Essays in Sociology. New York: Oxford University Press, 129–156.
Wiatr, J.J. 1965: Socjologia zaangażowana. Warszawa: Książka i Wiedza.
Ziółkowski, M. 1998: On the diversity of the present: suspended between tradition, the legacy of socialism, modernity and postmodernity. Polish Sociological Review, no. 1, 21– 43.
Zybertowicz, A. 2002: Demokracja jako fasada: przypadek III RP. In E. Mokrzycki, A. Rychard, A. Zybertowicz (eds.), Utracona dynamika? O niedojrzałości polskiej demokracji, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, 173–214.
Veröffentlicht
2014-10-01